Merhaba,
Wing Tzun'dan bahsederken bu özel Kung Fu stilinin geçmişle
olan bağını, Shaolin geçmişinde Taocu uygulamalar, Chi Kung
ve Zen Budizmindeki sağlık ve farkındalık çalışmalarıyla kökten
bağlantısını unutmamak gerekir.
Bilindiği gibi WT'de yüksek farkındalığı ve kendine has duruşu
(stance) korumak çok önemlidir. WT'nin bu özelliklerinin Chi
Kung kökenli olduğunu söyleyebiliriz. Şöyleki Chi Kung egzersizlerindeki
duruş WT IRAS' ıyla aynıdır. His ve konsantrasyon artırıcı içsel
dışsal, hareketli ya da hareketsiz çalışmalar bulunmaktadır.
Chi Kung' ta ayrıca Yoga'da olduğu gibi sağlık yönüyle ilgili
derin bir bilgi birikimi ve deneyim de bulunmaktadır.
5000 yıllık bir kökeni olan Taoist rahiplerin bu çalışmalarının
WT'ye has ruhu oluşturmada katkıları çok önemlidir.
Chi Kung'u Çin kökenli Yoga'ya benzetmek yanlış olmaz. Yoga
ve Zen kültürü Hindistan'dan Çin'e yayılmış Çin' de gelişimini
sürdürmüş ve karakterini bulmuştur.
Zen Budizminin meditasyonu olan Zazen ise aslolarak Bodhidharma
tarafından Çin' de geliştirilmiştir. Şu anda ise en yaygın olarak
Japonya' da uygulanmaktadır. Japonya' da Rinzai ve Soto okulları
ruhani başkent olan Kyoto' da (2000'den fazla manastır vardır)
zen pratiğini tecrübe etmektedirler.
Bu yazıda sizlere Budizmin en önemli ve çağdaş kollarından Zen'i
ve onun ruhu olan meditasyonu Zazen'den bahsetmek istiyoruz.
Zen' i Budizmin diğer kollarından ayıran özelliği, Çin' de kazandığı
Taoist ( Çin' cede tao - doğ diye okunmaktadır ) özelliklerle
onun çin kültüründeki eşsiz pratik zekayla birleşmesi ve hedefe
yönellik pragmatik bir içsel yolculuk haline getirmesidir. Budist
okulların özellikle Güney Asya kısmındaki Hinayana kolunda Budizm
amacından sapmış, Buda' yı bir tanrı olarak görerek daha çok
kurumsallaşmış bir din haline gelirken, Çin' e yayılan Mahayana
kolunda ise Zen (Çin' cede Chan ), günlük hayattan ayrılmayan
bir şekil almıştır. İşte bu noktada Zen Budizm' inde Taoist
rahiplerin ve Taocu çalışmaların etkisini derinden hissediyoruz.
WT ile Zen çalışmak arasında bu noktada çok ilginç benzerlikler
bulunmaktadır.
Bilindiği gibi WT'de az hareketle sonuca gitmek çok önemlidir.
Diğer dövüş sitillerindeki göz kamaştıran tekmeler ya da karışık
kombinasyonlar WT'de bulunmaz. Zazen' de çok pratiktir . Zen
"Ayı gösteren parmağa değil ayın kendisine bak" der.
Zazen bunu bütün güne ve yaşama şekline yansıtır, detaylarla
uğraşmaz. Düşünceler ve duygularla değil deneyimin kendisinden
feyz alır. Zen üzerinde kitaplar okumak yerine Zen Meditasyonu
yani Zazen yapmak her zaman tercih edilendir. Bu yüzden Zen
ustaları çok basit ve sade yaşayan insanlardır, ancak hareketlerinde
ve davranışlarında tevazuyla birlikte bir mükemmellik, zerafet
ve uyum söz konusudur.
Zazen yapmak sezgiye dayalı konsantrasyonu en üst düzeye çıkarır.
WT bilindiği gibi değişik ve planlanmış hareket kombinasyonlarını
ezbere uygulamak yerine sezgisel yeteneği geliştirmek üzerine
kuruludur. Bu yüzden WT' nin büyük bir bölümünde Chi Sao çalışmalarıyla
bu yetenek güçlendirilmeye çalışılır.
İşte bu noktada Chi Sao çalışmalarına yardımcı olabilecek en
iyi kaynaklardan birisi de Zazen çalışmaktadır. Taocu egsersizlerde
IRAS duruşunda yapılan Chi toplama meditasyonlarının bir benzeri
Zazen'de de yapılmaktadır. Zazen yerde oturarak ya da sandalye
üzerinde yapılabilir. Kısaca nefese konsantrasyon çalışmasıdır.
Doğu dinlerindeki birlik duygusu, Batı felsefelerindeki dualizmin
tam karşıtıdır. Bu yüzden batıda uygarlığında insan, zihin ve
beden olarak ikiye bölünürken doğuda ikisi aynı birliğin farklı
yüzleri olarak görülmektedir. Bu nedenle doğu felsefelerine
göre zihninizi sakinleştirirseniz, vücudunuz da sakinleşecek
ya da tam tersi belli bir duruşu korursanız zihniniz de bu duruşa
has duygular kazanacaktır. Bu yüzden WT'de olduğu gibi duruş
(posture) Zazen'de de önemlidir.
Karın solumasıyla alınan nefese uygulanan zihin konsantrasyonu
belli bir duruşta devam edildiğinde, önce zihnin ne kadar dolu
olduğunu ve bir an bile boş kalamadığını farkederiz. Bu yüzden
günlük rutinde sürekli bir huzursuzluk bizi içteniçe kemirir
ve kaygı (anksiyete) durumu yaratır. Bazen doğada yalnızken,
bir evcil hayavanı severken veya bir müzik aleti çalarken ve
tabii ki Chi Sao yaparken ise tam tersi bir durum ortaya çıkar.
Zihin konsantrasyon nedeniyle boşalır, duygu ve düşünce yer
edinemez. Zazen de bu durumun daha ilerisi söz konusudur. Nefese
yapılan konsantrasyon, yaşamı içten içe hissetmemize, içeri
ve dışarı duygusunun yok olmasına - evrenle birlik - ve yaşamın
akışının, değişimin ve sürekliliğin düşünce yoluyla değil sezgi
yoluyla farkedilmesine yol açar. Bu durumda derin bir huzur
size eşlik edecektir. Eğer belli bir süre Zen çalışmakta ısrar
ederseniz bu durum sizin günlük hayatınıza da yansıyacak ve
yapmanız gerekenleri düşünmeden yapacaksınız. Bu öyle bir ruh
halidir ki içinizde kararsızlık bırakmaz. Yapmanız gerekeni
yapacak, gerekmeyeni yapmayacaksınız ve bu konuda düşünmeyeceksiniz.
Böylece spontane davranışlar günlük hayatınıza yayılır. Her
çalışmada mutlak olan sürekliliği Zazen çalışmaya da uygularsanız
bir süre sonra WT de bunun etkisini çok derinden hissedebilirsiniz.
Bu durum sizi kendine güvenen ve kararlı bir WT pratisyeni haline
getirecek, çalışmalarınızda şüpheye yer bırakmayacaktır. Bir
diğer etki ise - belki de herşeyden önemlisi - karışık zihinlerimize
bir parça huzur gelmesidir. Çalışma içteki özümüzü ortaya çıkaracak,
psikolojik açıdan da dengeli bir duruma getirecektir bizi.
Başka yazılarda görüşmek üzere
Sevgiyle kalın
1-2-3 EBMAS
Fatih Börekçi
WingTzun 3.Öğrenci Derecesi
